Hedef Ortopedi

Hedef Ortopedi

 

Hedef Ortopedi

 

Amputasyon sonrası ne olacak?

Amputasyon sonrası güdüğünüz özel bir bandaj ile sarılır. Buradaki amaç operasyon
yüzünden oluşan yaranızın çabuk iyileşmesi ve güdüğünüzün giyeceğiniz protez için
hazırlanmasıdır.

Operasyon sonrası ilk aşamada üç temel amaç vardır : Çok az veya hiç ağrı ve acınızın
olmaması gerekir, güdüğünüz ağırlık taşıyabilmedilir ve güdüğünüzü her yöne hareket
ettirebilmelisinizdir.

Tüm bunların gerçekleşebilmesi için doktorunuz veya fizyoterapistinizin size operasyondan
hemen sonra birkaç önemli noktayı anlatmış olması gerekir. Yatakta doğru pozisyonda
yatarak eklemlerin sertleşmemesi ve kasların kısalmaması sağlanır, ayrıca düzenli nefes alıp
verme egzersizleri, hafif hareketler ve mobilite egzersizleri de yararlıdır. Bu önlemler ile
protez uygulamasına en kısa zamanda geçilebilir.

Doğru Pozisyonlama

Operasyondan hemen sonra, uzun zaman yatamayacak ve yatakta kendi başınıza
dönemeyeceksiniz. Bu yüzden, hemşire yardımıyla gün içinde yatak içinde pozisyonunuzu
değiştirmeniz gerekecektir.  En az acı hissedecek şekilde yatmanız ve uzun süre yatmaktan
dolayı oluşacak yaraların önlenmesi için bu pozisyon değişikliği önemlidir. Ek olarak doğru
postür mobilitenize kavuşmak için gereklidir.

Güdükteki yaranın iyileşmesi

Anesteziden uyandığınızda, bacağınızı bandajlanmış ve ucundan küçük bir hortum sarkar
şekilde bulacaksınız. Bu hortum operasyonda iltihap ve kanın yaradan akması için takılmıştır.
Bu drenaj, iyileşme sürecinde yaranızdan çıkarılacaktır.

Genellikle amputasyon yarası 3 - 4 hafta içinde kapanıp bir yara izi haline gelecektir. Ancak
dışarıdan ne kadar iyileşmiş görünse de içeriden yaranın tamamen iyileşmesi daha uzun
sürecektir. Bu süre genelde bir buçuk senedir.

Bu süre içinde yaralı dokunun yumuşak ve esnek kalabilmesi ve aynı zamanda yük taşıyabilir
duruma gelmesi için yoğun bakım (kompresyon terapisi ve kremler) çok önemlidir. Yukarıda
bahsi geçen doku özellikleri protez giymek için gereklidir.

Güdüğün ilk kompresyonu

Operasyondan sonra, güdük dokusu normal olarak şişer. Bu şişme (ödem) operasyona
gösterilen normal bir reaksiyondur. Bir hafta sonra genellikle bu şiş iner.

Operasyondan kısa bir süre sonra, elastik bandajlar, kompresyon çorapları ve diğer
enstrümanlar yardımıyla güdüğünüz üzerinde geniş bir bölgeye basınç uygulanır.  Bu
terapinin amacı, güdüğün şişliğinin indirilmesi ve daha sonra protez uygulaması için güdüğü
en iyi hale getirmektir. Güdüğün fazla şişmesi yaranın iyileşmesini ve güdüğün protez
uygulaması için son halini almasını uzatacağı için bu terapi önemlidir. Ek olarak, kompresyon
güdükteki dolaşımın da düzgün olmasına yardım edecektir. Bu da acı ve ağrının azaltılması ve
yaranın iyileşmesini sağlar.

Ne tip bir güdük bakımının sizin için uygun olduğu - elastik bandajlar, bandaj, kompresyon
çorapları veya silikon liner - cerrahi müdahale tekniği, amputasyon seviyesi, yaranın durumu
ve sizi tedavi eden takımın tecrübelerine bağlıdır. Sizin için en uygun metod seçilir.

Hedef Ortopedi Hedef Ortopedi Hedef Ortopedi Hedef Ortopedi Hedef Ortopedi

 

Egzersizler

Sonraki tedavi aşamalarına geçebilmeniz için, gövde, kol ve bacak kaslarınızı güçlendirmeniz
için egzersiz yapmanız tavsiye edilir. İyileşmenizi destekleyecek ve güdüğünüzün yakınındaki
eklemleri güçlendirecek egzersizleri fizyoterapistinize danışarak öğrenebilirsiniz. Egzersizler
hafif ağırlıklar veya tera-bandlarla yatarak veya ayakta ve oturarak yapılabilir. Egzersizlerde
güdüğünüzü de çalıştırmanız gerekir.

Bu egzersizler kaslarınızın ve dokunuzun sertleşmesini önler. Egzersizler sayesinde ampute
ayağınızla alışkın olmadığınız hareketlere de başlamış olacaksınız. Fizyoterapistiniz size
egzersizlerin nasıl yapılacağını gösterdiği gibi doğru yapıp yapmadığınıza da bakacaktır.
Doğru egzersizleri doğru sıralamayla size gösterecektir.

Mobilite eğitimleri

Artık mobilite eğitiminize başlayabilirsiniz.İlk olarak, muhtemelen yatakta kendi kendinize
doğrulup tekerlekli sandalyeye geçmek sizin için zor olacaktır. Ama biraz çalışmayla bunu
rahatça yapabileceksiniz. Fizyoterapistiniz bu konuda da size ayrıntılı açıklamalar yapacaktır.
Askılar ve tutacaklar da yatağınızda kullanmanız için bulunacaktır. Ancak alışkın olduğunuz
denge unsurunuz bir tarafınız ampute olduğu için artık eskisi gibi olmayacağından ilk anda
denge probleminiz oluşacaktır. Bacak amputasyonu sonrası bir yürütücü veya yürümeye
yardımcı olan cihazlar dengenizi sağlamanızda size yardımcı olacaktır.

Erken protez uygulaması

Bazı durumlarda, ilk proteziniz, amputasyondan kısa bir süre sonra uygulanabilir.
Bu uygulama ile güdüğünüze yük bindirilerek ilk yürüme egzersizleri başlayabilir.
Bu tarz bir uygulama genelde amputasyondan 10 gün sonra yapılır. Ancak bu uygulama
türü her amputasyon için uygun değildir. Doktorunuz, fizyoterapistiniz veya protez teknikeri 
bu seçeneğe karar verirler. Eğer bu erken uygulama sizin için uygunsa birkaç hafta içinde sizin
için yeni bir protez yapılacaktır. Bu geçici protezin uygulaması protez teknikeriniz tarafından yapılır
ve ilk yürüme ve ayakta durma egzersizleri için uygundur.

Kompresyon Terapisi

Operasyon sonrası güdükteki doku genellikle şişer. Bu şişme (ödem) operasyona verilen
normal bir reaksiyondur. Geniş bir alana basınç uygulanarak bu şişlik azaltılabilir.

Hedef Ortopedi

Geniş bir yüzeye güdük üzerinde uygulanan basınç yardımıyla güdük şişi azaltılabilir ve
güdük gelecekte yapılacak protez uygulaması için forma sokulmuş olur. Güdük kompresyonu
protez uygulamanıza bir an önce başlanmasını ve protezinin daha rahat şekillendirilmesini
sağlar. Ek olarak, güdükteki dolaşımı rahatlatır. Bu da acının azalmasını sağladığı gibi yaranın
daha çabuk iyileşmesini sağlar.

Kompresyon terapisi için çeşitli teknikler kullanılır: Güdük elastik bir bandajla sarılır, veya
kompresyon çorapları, prefabrike silikon bandajları, silikon liner giyilebilir.

Hedef Ortopedi

 

Bandajlama

Kompresyon bandajları özel bir sargı tekniği kullanılarak yara bandajı veya güdük alçısı
çıkarıldıktan sonra uygulanır. Operasyondan sonra ilk birkaç gün ve hafta güdüğünüz
terapistiniz veya hemşireler tarafından bandajlanır. Elastik bandajlar kullanılarak yapılan bu
detaylı ve özenli kompresyon güdüğünüze ve amputasyon seviyenize uygun
olarak kişiselleştirilebilir.

Bandaj, güdüğün durumunun kontrol edilebilmesi için sıkça çıkartılabilir. İlk zamanlarda
güdüğün çok sıkı veya çok gevşek sarılıp sarılmadığını görmek için yarım saatte bir
çıkarılırken daha sonrasında birkaç saatte bir, mesela geçici protez giyilip
çıkartılırken yapılabilir.

Daha sonrasında hemşire ve doktorlar kompresyon bandajını nasıl uygulayacağınızı size
göstereceklerdir. Yanlış bir uygulama sonucu güdüğün tekrar şişmemesi için bu işlemin
detaylıca anlatılmasını isteyiniz. Bandajları tutturmak için metal ataşlar yerine bant kullanınız.

Bandajları iyice temizlemeniz de önemlidir. Bandajlar teri emdiğinden günlük olarak hafif bir
deterjan ya da sabunla yıkanmaları gerekir. Sonrasında bir havlunun içinde suyun emilmesi
için tutabilirsiniz. Bandajları kurumaları için asmak yerine seriniz. Ancak bu şekilde
elastikiyetlerini korumuş olursunuz.

Bandajları güdüğünüz tamamen iyileşinceye kadar takmanız gerekir. Güdük iyileştikten
sonra, ancak doktor, protez teknikeri veya fizyoterapistiniz de onay verirse, bir gece bandajsız
yatın. Ancak ertesi sabah güdüğünüz çok şişerse kompresyon tedavisine devam etmeniz gerekir.

Güdük kompresyon çorapları

Bandajlar yerine kompresyon çorapları da kullanılabilir. Bu çoraplar elastiktir ve farklı
boylarda bulunurlar. Standart boyları uymazsa kişiye özel boylarda da üretilebilirler. Elastik
bandajlar gibi çoraplar da günlük olarak yıkanmalı ve elastikiyetlerini kaybetmemeleri için
asmak yerine serilmelidirler.

Güdük çoraplarının avantajı giyilip çıkarılmalarının kolay olmasıdır. Çorapların kaymaması
için kemerinize tutturabilir veya pelvik bant ile sabitleyebilirsiniz.

Hedef Ortopedi

Silikon Linerlar

Elastik bandajlar ve güdük çoraplarının yanında silikon linerlar da kompresyon tedavisi için
kullanılır. Güdük çorapları gibi silikon linerlar da standart boylarda ve kişiye özel boylarda
bulunur. Linerlar güdüğünüze, diğer çözümlerden daha fazla baskı uygular ve forma sokar. Ek
olarak cilt dostu silikon dokuyu yumuşak ve esnek kılar.

Linerı giyerken içini dışına çıkararak ve güdüğünüzün üzerine takıp düzelterek giymeniz daha
rahat olacaktır. Bu yüzden çorap gibi giymeye kalkmayın ve kıvrılma ve hava boşluğu
olmamasına dikkat edin.

Linerı günlük olarak cilde zarar vermeyen ve kokusuz bir sabun ve ılık su ile yıkayın. Eğer
çok terliyorsanız, günde birkaç kez bir dezenfenktan kullanarak temizleyin. Protez
teknikerinizden liner hakkında bilgi almayı ve kullanım kılavuzunu okumayı ihmal etmeyin.